Kereste üretimi ve tarımsal arazi kazanma nedeniyle Orman bölgelerinin çıplaklaştırılması yanında, bölgede maden kaynaklarının da bulunduğu ve bu madenleri çıkarmak ve taşımak için açılan yollarda tropikal ormanların yok olmasına neden olmaktadır. Ağaç kesimi, ekonominin farklı iki yönü ile yapılmaktadır.

• Sanayi hammaddesi olarak sert odunlu tropikal ağaçlar kesilmekte;
• Toplumun en yoksul kesimlerince yakacak odun olarak toplanmaktadır.

Kereste Üretimi

Tropikal (Dönence) sert kereste üretimi 1950’ ler den beri Avrupa’ya, Japonya’ya ve Amerika’ya satılmaktadır. Asya’nın güneydoğu ormanlarının hafif sert odunlu ağaçları özellikle Endonezya, Malezya ve Filipinlerde tehlikeli bir hızla kesilmektedir. Bu bölgedeki bir Japon firması, ağaç yonga hazırlamak için alçak arazideki yağmur ormanlarından kereste üretmektedir. Tropikal sert kerestelerin yüzeyleri oldukça homojendir. Ağaçlar çok iri olduğu için, aynı üstün niteliğe sahip büyük tahtalar elde edilmektedir.Sanayide tercih sebebidir. Orman yıkımı ve ormanların yok edilmesi, kereste üretiminden vazgeçilmesi ile sınırlı değildir. Kerestenin taşınması için açılan yollar içinde büyük ağaçlar kesilmekte ve bu kesilen ağaçların yıkılmasıyla etrafındaki bitki örtüsü zarar görmektedir. Bu yüzden Malay yarımadasının alçak kesimlerindeki ormanların kısa sürede tamamen yok olacağı hesaplanmaktadır. Tropikal bambu ormanları da benzer tehlikeler altındadır. Bambu kağıt sanayinin hammaddesidir.

Yakacak Odun Toplanması

Ekonomik boyutun öteki ucunda ise, ormanlar, özellikle kurak bölgelerdeki ormanlar yakacak elde etmek için kesiliyor. Yakacak odun ve odun kömürü, 3. dünya ülkeleri ve bu ülkelerin yoksul insanlar için başlıca enerji kaynağıdır. Özellikle Hindistan, Çin, Kenya, Brezilya, Mısır gibi ülkelerde yakacak odun kullanımı çok fazladır. Odun sağlanmasının zor olduğu bölgelerde evcil hayvanların dışkıları kurutularak yakacak olarak kullanılmakta ve bunun neticesinde tarımsal alanlar hayvansal gübreden yoksul bırakılmaktadır. Himalaya dağlarında kadınlar, vadilerdeki köylerinden gruplar halinde ayrılarak, dağların yamaçlarına tırmanıp buralardan yakacak odun toplamaktadırlar.Bu ise aile düzenini bozmaktadır. Afrika’nın yüksek kesimlerinde yada üçüncü dünyadaki çöl kenarlarında benzer uygulamalar halen devam etmektedir.Bu bölgedeki kentlerde bile yakacak oduna talep çok fazladır.

Tarımsal Uygulamalar

Ormansızlaşmanın bir başka sebebi tarımsal uygulamalardır. Gezici çiftçilerin sayısındaki artış, toprağın kendisini yenilemesine fırsat vermeden tekrar kullanılması ve araziyi genişletmek için sürekli ormanlar kesilmektedir. 17. yüzyıldan bu yana ilgili üç kıtanın hepsinde de geniş tropikal orman alanları açılarak yerlerine küçük işletmeler kurulmuştur.Malezya’nın dağ eteklerindeki ormanın yerin, kauçuk ve yağ palmiyesi ağaçları almıştır. Orta Amerika’da yağmur ormanlarından elde edilen otlaklarda sığır yetiştiriciliği yapılmaktadır. Amerika’nın sosis, hamburger etleri bu şekilde karşılanmaktadır. Jackson’un belirttiğine göre1980 li yıllarda Kosta Rika topraklarının üçte birinde, özellikle ABD ye ihraç etmek amacıyla hayvan yetiştiriciliği yapılıyordu. Avrupa ülkelerinin de bu tür istekleri Afrika’nın bazı bölgelerindeki sığır yetiştirilmesi ile karşılanıyordu.

Yağmur Ormanlarını Etkileyen Diğer Etkiler

Brezilya’daki demir madenleri yada Hindistan da’ki Bastar bölgesindeki geniş madencilik alanları bitki örtüsü ve hayvanları yok etmektedir. Trans-Amozon karayolu yada Trans- Sumatra karayolu gibi yeni karayolları balta girmemiş ormanların içinden geçmekte ve hatta bazı teşviklerle buralarda yerleşim alanları açılmaktadır.Tropikal yağmur ormanlarının toprağına ve kaynağına yönelik bu tür etkilerin kesin sonucu ormansızlaşmadır.

Tags: Ağaç, odun, Orman, ormanlar, ormanların yok edilmesi, tropikal, yağmur ormanları

Dünyada 3 büyük yağmur orman kuşağı, Amozon havzasında, Afrika’nın Ekvator çevresinde, Güney ve Güneydoğu Asya’da yer almaktadır. Yağmur ormanı kuşakları bölgesinden uzaklaşıldıkça yağışlar azalır ve mevsimsel yağmurlar başlar. Yağmur ormanının yerini tropikal muson ormanı, ağaçlı tropikal çayırlar, daha zayıf bir tropikal çayır tipi ve yarı çöl çalılıklara bırakır. Gelişmekte olan ülkelerde bitki örtüsü büyük ölçüde yok edilmiştir. Sadece koruma altındaki yada ulaşılması güç alanlarda varlığını sürdürmektedir.

Dünyada, yukarda belirttiğimiz yağmur ormanları bölgesinde yaşayanlar, genellikle avcılık ve gezici çiftçilikle geçimlerini saplarlar. Bu şekilde yaşayanlar ormanları keserek veya yakarak tarla açmakta, buralarda muz yada patates gibi ürünler yetiştirip geçimlerini sağlarlar. Bu bölgelerde ormanlar gür olmakla birlikte verimi azdır. Dökülen dal ve yaprakların sürekli çürümesiyle üretkenliğini devam ettirirler. Orman;bir kez açılınca, arazinin üretkenliği kısa sürede azalır,zararlı otlar büyür ve açılmış tarlalar terk edilerek yenileri açılır. Eski açılan yerler ikinci bitki örtüsüyle kaplanarak zamanla tekrar verimli hale dönüşür.

Bu bölgelerdeki ülkeler kalkınma sürecine girince, yağmur ormanları, kereste, odun kömürü ve odun deposu olarak algılanır. Böylece hem gezici hem de yerleşik tarım etkilerinin altında kalan yağmur ormanları hızla azalmaktadır. Asya ve Afrika’da her yıl binlerce kilometrekarelik orman alanları yok olmaktadır. Diğer tropikal bitki örtüsü çeşitleri için durum daha vahimdir.Yeni tarımsal alan ve yakacak arayışıyla hızla yok edilmektedir.

Kalkınmış ülkelerde ise durum çok farklıdır. Yaklaşık 20 milyon metrekarelik bir alana sahiptirler ve bu alanları korumasını bilmektedirler. İstikrarlı kullanma ile bu alanlar korunmaktadır. Üretilen kereste ve diğer ürün miktarları tespit edilerek ormanın başka yerlerine yeni dikimler yapılarak azalmasını önlemektedirler. Tarımsal gelişme yönünden bir baskı yoktur.

Sonuç olarak gelişmiş ülkeler, ormanlarını koruma altına almayı başarmış iken, gelişmekte olan 3. dünya ülkeleri maddi kazanç elde etmek için kendi bölgelerindeki ormanları gün ve gün yok etmektedirler. Unuttukları ise, bölgelerindeki ormanların sadece onlara değil, tüm dünya insanlarına ait olduğu gerçeğidir.

Aşağıda görmüş olduğunuz kare, erkonomilerine göre orman politikalarının en canlı örneğidir. Yağmur ormanları ve ormanların tahribininin boyutlarını bizlere en iyi şekilde ifade eden bu resim, dünyanın ciğerleri olarak bilinen yağmur ormanlarının yok oluşunun resmidir.

Konuya benzer bir makale olan “En fazla orman yakan ülkeler” isimli bir makale daha önce yayınlamıştık. Dünyada en fazla orman yakan ülkeler ile en fazla orman tahribi yapan ve ağaçlarını kesen ülkelerin ortak noktasının ise, gelir durumu iyi olmayan ve gelişmekte olan 3. dünya ülkeleri olmasıdır. Bu sorun ülkeler ekonomisi ve gelir düzeyi ile direk alakalı olduğu gibi; eğitim ve insanların çevreye duyarlığı ile de yakından alakalıdır. Merak edenler için; Dünyada En Çok Orman Yakan Ülkeler

Tags: 3. dünya ülkeleri, Afrika, Asya, en çok orman yakan ülkeler, Orman, ülkeler, yağmur, yağmur ormanları