Posts Tagged ‘erozyondan korunma yolları’

Erozyonu Önlemek İçin Alınacak Tedbirler

Haziran 7th, 2009 by admin | 4 Comments | Filed in Erozyon

Erozyon yer kabuğunu oluşturan kayaların çeşitli dış etkenlerle aşınması olayıdır. Aşınan kayalar, başta akarsular olmak üzere başka yerlere taşınır. Suyun kuvvetli aşındırma özelliğinden dolayı, kayalar ufalanır. Bu açıdan bakıldığında erozyonun bir doğa olayıdır ve en büyük nedeni, doğal unsurlardır. Bu olayı durdurmak ve dünyamızın çöl olmasını engellemek için ise, alınacak bir çok tedbir bulunmaktadır.

Bunlar;

  • Bitki örtüsünün korunması ve boş arazilere en uygun türde ağaçlar ekmek. Bu şekilde ölü olan toprağa hayat gelecektir.
  • Eğimli olan tarım alanları ve tarlalar; eğim yönüne dik olarak sürülmelidir. Ülkemizde tarla sürülmesi işlemi %70 boyutunda yanış yapılmakta ve bilinçsizlik yüzünden her yıl binlerce M3 toprağımız yok olmaktadır.
  • Hayvan otlatmalarına dikkat edilmeli ve daha olgunlaşmamış yerlerde hayvan otlatması yasaklanmalıdır.
  • Orman yangınlarına son verilmeli ve orman yangınlarını önlemek için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Ülkemizde bilinçli ve bilinçsiz olarak büyük ölçülerde orman tahribatı yapılmakta ve ormanlarımız yok olmaktadır.
  • Bilindiği gibi bir yıl ekilen toprak diğer sene ekilmez. Bu işleme araziyi nadasa bırakmak denilir. Eğer toprak nadasa bırakılmasa verimi azalır ve ekim yapılamaz hale gelir. Ekim yapılamaması bitki örtüsünün yok olması demektir.
  • Verimli toprakların inşaat alanına açılması yasaklanmalıdır. Ülkemizde ki tüm verimli topraklar inşaat alanına açık hale getirilmeye çalışılmaktadır. Birilerinin daha fazla para kazanma isteği yüzünden, Türkiye erozyon sorunu ile yüz yüze gelmektedir.
  • Verimli topraklardan alınan hasat toplandıktan sonra kökleri toprakta bırakılmalıdır. Anız örtüsü denilen bu kökler toprağın bitki örtüsü olup, tutuculuk özelliği taşımaktadır. Bu köklerin yakılması arazinin çıplak kalması ve erozyona uğraması anlamına gelmektedir.

erozyonu-onlemek-icin

Tags: , , , , , ,

Erozyonu Artıran Sebepler ve Korunma Yolları

Haziran 3rd, 2009 by admin | 3 Comments | Filed in Erozyon

Sadece toprağın üst kısmının diş kuvvetlerle aşındırılıp, taşınması olayıdır. Erozyonun en önemli nedeni, doğal bitki örtüsünün ortadan kaldırılmasıdır. Ülkemizde her yıl 500 milyon ton toprak aşındırılmaktadır. Avrupa’da bu 320 milyon tondur.

Erozyonu Artıran Sebepler:

1- Arazinin çok engebeli ve eğimli olması.

2- Araziyi yanlış kullanma
-Toprağı eğimli aynı yönde sürme
-Ormanlarda tarla açma

3- Doğal bitki örtüsünün yok edilmesi
-Yangınlar
-Aşırı otlatılma
-Tarla açma

4-İklimin etkisi – sağanak yağışlar

5-Ana kayanın etkisi- dirençsiz tabakalar.

Erozyon Sonuçları:

1- Doğal dengenin bozulmasına
2- Arazinin verim değerinin düşmesine
3- Barajların dolmasına
4- Tarım alanlarının kum ve çakıllarla kaplanmasına

Erozyondan korunma yolları:

1- Ülkemizdeki araziler yetenek sınıflarına göre kullanılmalıdır.
2- Çiftçiler eğitilmelidir.
3- Erken otlatılma önlenmelidir.
4- Ağaçlandırma yapılmalıdır.
5- Keçilerin otlatılması önlenmelidir.
6- Dağınık alanlarda değişik yerleşmeyle birlikte ortaya çıkan tarla olayları engellenip, toplu köyler kurulmalıdır.
7- TEMA vakfının çalışmaları desteklenmelidir.
8- Doğayı ve doğal kaynakların koruma konusu devlet politikası olmalıdır.

erozyondan-korunma-yollari

Tags: , , , , , , , ,

Erozyonu Azaltan Faktörler

Haziran 3rd, 2009 by admin | 2 Comments | Filed in Erozyon

Türkiye de yaşayan herkesi tehdit eden erozyonu, azaltan faktörler aşağıda maddeler halinde bilgilerinize sunulmuştur. Bu doğa felaketi sadece bizim değil, hepimizin sorunudur. Erozyon sorununu el ele aşmamız tek yolu, aşağıda yazan maddeleri harfiyen uygulamaktır.

Erozyonu Azaltan Faktörler :

1- Ağaçlandırma yapılması
2- Meraların aşırı otlatılmaması.
3- Ürünlerin nöbetleşe dikilmesi.
4- Eğimli arazilerde, toprağın eğime dik sürülmesi.
5- Eğimli arazilerde sekiler (taraçalar) yapılması.

erozyon-nasil-onlenir

Daha güzel bir Türkiye için gelin hep beraber, el ele savaşalım…

Tags: , , ,

Erozyon Çeşitleri

Haziran 3rd, 2009 by admin | 4 Comments | Filed in Erozyon

A- Atmosfer Erozyonu:

Havada ısı değişikliği, rüzgârlar, donma olayı ve çözünmeler, güneş ışınları, taşların parçalanmasına ve aşınmasına sebep olur. Taşların rengi fiziksel aşınmayı etkiler. Koyu renkli taşlarda ısı absorbsiyonu daha çok olduğundan daha fazla ısınır. Böylece açık ve koyu renkli mineraller arasındaki genleşme sıklaşma farkı büyür. Böylece parçalanma olayı meydana gelir. Bu olaya daha çok yarı kurak bölgelerde, çöllerde rastlanır.

B- Yağmur Sularının Erozyonu:

İçinde CO2 (Karbondioksit) bulunan suların kalker ve jips gibi eriyebilen tabakalarda yapmış olduğu kimyasal erozyondur.

C- Akarsuların Erozyonu:

1- Seller: Dik yamaçlardan hızla akan geçici ve dengesiz akarsulardır. Bir selde üç kısım vardır.

  • Suların biriktiği kısım ki buna sel havuzu denir.
  • Yamaç boyunca suların aktığı kısım ki buna kanal veya sel yatağı denir.
  • Sürüklediği malzemeyi bıraktığı kısım ki buna sel veya birikinti konisi denir.

Hiç şüphesiz ki sellerin aşındırması hızlarına bağlıdır. Sel erozyonunun karakteristik ve güzel misali Ürgüp civarındaki Peri bacalarında görülür.

2- Nehirler: Devamlı ve dengeli akarsulardır. Taşkınlar dışında yatağı bellidir. Nehirlerde aşınma geriye doğrudur. Bu aşınma sonucu ise nehir denge profilini kazanmaya başlar. Bir nehir yatağının iki tarafında ve yüksekte kalan eski yatak parçalarına taraça denir.

D- Denizlerin Erozyonu:

Denizlerin yaptığı erozyona abrozyon denir. Denizler, sürükledikleri çakıllarla ve dalgalarla fiziksel ve kimyasal aşındırma yaparlar. Fiziksel aşındırma, dalgaların sürüklediği çakıl ve kumlarla olur. Bunlar sahillerin dik kısımlarına vurarak orayı aşındırırlar. Üst tarafta isnatsız kalan kısım çöker. Böylece falezler meydana gelir. Bunun sonucu ise kıyı geriler. Deniz suları kimyasal aşındırma ile de sahildeki kayaları eriterek oyuk ve mağaralar meydana gelmesine sebep olurlar. Ayrıca taşların çatlakları arasında birikmiş olan tuzlar, tıpkı buz gibi ısı farkı nedeniyle hacmi büyüyerek taşların parçalanmasına sebep olurlar. Dalgaların hidrolik etkileri, dalganın şiddetine, yani dalga yüksekliğine ve uzunluğuna bağlıdır.

E- Rüzgâr Erozyonu:

Rüzgârlar, yarı kurak ve kurak bölgelerde yapmış oldukları aşındırma ile topografyada bazı şekillerin çıkmasına sebep olurlar bazı çökükler meydana gelir. Aşındırma iki türlüdür;

1-Deflasyon: Toz ,kum ve hatta çakılların rüzgar tarafından bir yerden diğer yere taşınmasıdır.Daha çok kurak bölgelerde görülür.Çünkü kurak bölgelerde,kuru,bitkisiz bir zemin ,toz, kum ve alüvyon gibi çimentolaşmış çökükler bulunur ve kuvvetli rüzgarlar vardır. Deflasyonun şiddeti taşıma gücüne bağlıdır. Rüzgar taşıdığı toz ve kumları bir yerde biriktirerek kumul denilen kum tepelerini meydana getirir.

2- Korozyon: Rüzgarların oyma,çizme ve cilalama olayıdır.

F- Canlıların Erozyonu:

Hayvanlar ve bitkiler,taşların parçalanmasında ve ayrışmasında kendi çaplarına göre rol oynarlar. Bitkiler bulundukları yerleri nemli tuttuklarından suyun eritici etkisini kolaylaştırırlar.Bu etki,bitkilerin çürümesiyle meydana gelen humus asiti yardımıyla daha da artar. Büyük ağaçların ve bitkilerin kökleri,taşların çatlak ve yarıkları arasına girerek onların mekanik olarak parçalanmasına sebep olurlar. Hayvanlar ise yuvalarını taşların içine yaparak taşları oyarlar. Bu oyuklar suların kolayca girmesini sağlar ve böylece etki daha da içerilere doğru ulaşır.

Ana başlıklar altında bu şekilde toplayabileceğimiz erozyon felaketi; her geçen gün gerek ülkemizde, gerek ise dünyamızda etkisini arttırarak devam etmektedir. Erozyondan korunma yolları ve insanların bu konuda biliçlendirilmesi en iyi şekilde yapılmalıdır.

erozyon-cesitleri

Tags: , , , , , , , ,

Türkiye’de Erozyonun Sebepleri

Haziran 3rd, 2009 by admin | 5 Comments | Filed in Erozyon

Sel sularının vadilerdeki tarlaları, bağları, bahçeleri söküp götürmesi bir faciadır. Yamaçlar ve vadileri bu hale sokan erozyonun sebepleri şöyle sıralanabilir;

1-Yanlış Otlatma:
Hayvanlarımız, ilkbaharlarda çok erken otlamaya çıkarılır. Otlar henüz kar altında, filiz halinde iken, daha yetişmeden hayvanlar tarafından yenilirler. Bu yüzden de otlak bütün yıl otsuz, çıplak kalır.

2- Yanlış Ekim Yapma:
Normal bir tarımda arazinin eğimine göre etkin, ot ve ağaç dikimi tespit edilir. En fazla % 10 eğimli bir yere ekin ekilir. %20 ye kadar eğimli olan yer, otlak olarak kullanılır. Ondan daha fazla eğimli yerler ormana bırakılır. Oysa bizde, fundalığın veya ormanın sökülebilen %45 eğimli yerine dahi ekin ekilmektedir. Eğimli arazide sapan izlerinin tesviye eğrilerine paralel olması gerekirken, tersine yukarıdan aşağıya bir oluk şeklindedirler ve yağan yağmurlar buralardan aşağılara kolayca toprak sürüklerler. Toprak korumayı ele almış memleketlerde, arazinin belli eğimine göre ekim, ot veya ağaç yetiştirileceği kanunlarla tespit edilmiştir.

3- Orman Yangınları ve Kaçak Ağaç Kesimleri:
Yakacağı olmayan veya yakacak odun kesmeyi ve satmayı bir geçim haline getiren köylü, izinli odun kesemezse, yangın çıkarmayı kendinde hak görmüştür. Kaçak ağaç kesmek de aynı sebebe dayanır.

( Bknz:  Orman Yangınları )

4- Başıboş Keçi:
Fundalıkların ve özellikle yeni yetişen ormanların baş düşmanı keçidir. Keçi,ağaçların yaprak ve filizlerini yemeği sever. Filiz ve yaprağı kopmuş bir dal veya fidan ise artık yetişme özelliğini kaybeder.

5- Kökleme:
Kökleme, fundalıktan ve ormandan, ağaçları kesmek ve köklerini söküp çıkararak o yeri tarla haline sokmaktır. Tarla haline sokulan bu gibi yerlerden eğim derecesine göre,5-20 yıl yararlanılır. Ondan sonra bu yer işe yaramaz hale geldiği için terk edilir.

Yukarıda anlatılan sebepler yüzünden her yıl milyonlarca m3 verimli tarım toprağımız yok olmaktadır. Evet, Erozyon bir doğa felaketidir. Ancak önlenmesi imkansız olmayan bir doğa felaketidir. Bu konuda yeterli bilinçlendirme yapılmalı ve bilinçsiz tarım yapan halk en iyi şekilde eğitilmelidir. Biz erozyon sitesi olarak elimizden geldiğince kendi web sitemizde bu konuda eğitsel makaleler yayınlamaya devam edeceğiz.

erozyon-sebepleri

Erozyon karşı alınacak tedbirler konusunda bir nebzede olsa yardım edebilirsek ne mutlu bizlere. Zaten sitemizin tek gayeside budur.

Tags: , , , , , , , , ,