Hepimizin bildiği gibi çöl; kumluk, susuz ve ucu bucağı gözükmeyen geniş arazilere verilen isimdir. Çölleşmenin en önemli nedeni, gece ve gündüz arasındaki farktır. Bu büyük ısı değişimleri, kayaları aşındırır ve kum haline getirir. Kayaların yok oluşu, çölleri yükselti farkları az olan düz ve geniş araziler haline getirmektedir. Rüzgarın etkisiyle giderek yaygınlaşan kum tabakası, büyük çöl alanlarını oluşturur.

Teorik olarak, çöl yerkürede yer alan biyom tiplerinden bir tanesidir. Çöller, dünyamızda ekvatorun güney ve kuzeyinde bulunan çok kurak alanlardır. Gece ve gündüz arasındaki far 30 ila 40 derecedir. Çöller, çok eski kayaların ufalanmasıyla oluştuğu için mineral bakımından zengindirler. Organik madde barındırmayan bu alanlarda, yaşam imkansızdır. Bu nedenle bitki örtüsü yok denilecek kadar azdır. Yaşayan bitkiler ise, çöl şartlarına adepte olmayı başarmış ve suya çok az ihtiyaç duyan kaktüs tipleridir. Bitki örtüsünün olmayışından dolayı, çöl toprakları güneş ışınları ve rüzgara direk olarak maruz kalır. Çöl iklimi çok çetin bir iklimdir. Gece gündüz arasındaki farkın, canlıların yaşamasına izin vermeyecek nitelikte çöller vardır.

Aynı şekilde çöllerde yaşayan hayvan sayısı da oldukça azdır. Çünkü bu canlılar oldukça çetin şartlarla boğuşmak durumundadır. Ancak evrimini bu yönde geliştiren canlılar çöllerde yaşamayı başarırlar.

Dünyanın en büyük ve bilinen çölü, Kuzey Afrika’da ki Büyük Sahra çölüdür.

• Sahra Çölü

Tags: Bitki, bitki örtüsü, Çöl, çöl iklimi, çöl nedir, çöller, çölleşme, Erozyon, Sahra Çölü

Yeryüzünün rüzgar ve su gibi doğal etkenlerle aşınmasına erozyon denir. Kayalar önce mekanik erozyonla, sıcaklık farklılaşmasının etkisi altında parçalanır. Sular kayaların çatlaklarına sızar, sonra soğukta donunca genişleyerek kayaları parçalar. Kimyasal erozyon, bazı minerallerin dağılmasına yol açar. Böylece ufalanan döküntüler çeşitli etkenlerle başka yerlere taşınır. Ağırlıkla yükseklerden aşağılara yuvarlanma,yağmur sularıyla, ırmaklarla, buzullarla deniz ve rüzgarla dövülüp, ufalanıp sürüklenme biçiminde olur. Uzaklara götürülemeyen döküntüler bir yerde birikir.

Bir bölgedeki yer yüzeyinin biçimlenmesinde etkin olan çeşitli süreçlerin toplamına erozyon denir. Her sistem, çeşitli etmenlerin rollerine göre belirlenir. Sistemler, özellikle iklimlere göre değişir. Ilıman ve tropikal iklimlerde sürekli bitki örtüsü bulunduğundan, bu örtü toprağı korur, erozyon ancak kimyasal yoldan olabilir. Kurak yada dağlık bölgelerde toprak genellikle çıplak olduğundan mekanik erozyon görülür.

Erozyon, tüm doğa göz önüne alındığında ağır işleyen bir mekanizmadır. Ama eskiden bitki örtüsü ile korunmakta olan, ama artık bu örtü kalmadığı için, çıplaklaşan ülkelerde çok büyük önem taşımaktadır. Bitki örtüsü(orman,çalılık.v.b) yok olan birçok bölge, hızla çölleşme süreci içindedir. Böyle yerlerde her yıl milyonlarca metreküp toprak, ırmaklarla denizlere taşınmaktadır. Türkiye’de erozyondan büyük ölçüde etkilenen ve zarar gören ülkelerden biridir. Doğanın dengesinin bozulmaması ve ülkenin çölleşmemesi için, ağaçlandırma ve yeşil alanları artırma yoluyla erozyonu azaltmak gerekmektedir.

Tags: çölleşme, Erozyon, erozyon nedir, erozyona karşı alınacak önlemler, erozyondan korunma, Türkiye'de erozyon